Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «خبرآنلاین»
2024-05-06@12:02:02 GMT

آشتی ایران و مصر؛ حرکتی خزنده با چندین هدف

تاریخ انتشار: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ | کد خبر: ۳۷۷۶۹۶۶۶

آشتی ایران و مصر؛ حرکتی خزنده با چندین هدف

بعد از اینکه آشتی دیپلماتیک ایران و عربستان، موجی از تحولات مثبت در منطقه ایجاد و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز به از سر گیری و یا تقویت روابط با جمهوری اسلامی ایران تشویق نمود، حال خبرها حاکی از آن است که مصر نیز با میانجی‌گری عراق به دنبال بهبود و از سر گیری مناسبات دیپلماتیک با کشورمان است. بر این اساس، دو کشور که روابطشان از زمان پیروزی انقلاب اسلامی قطع شده، ممکن است بتوانند با وساطت بغداد بار دیگر به سمت همکاری با یکدیگر گام بردارند.

بیشتر بخوانید: اخباری که در وبسایت منتشر نمی‌شوند!

اما ایران و منطقه غرب آسیا و خلیج فارس از چه جهاتی برای مصر اهمیت دارد و چرا این کشور شمال آفریقا، به فاصله اندکی از بهبود روابط ایران و عربستان، برای بهبود روابط با ایران ابراز تمایل کرده است؟ به نظر دلایل مختلفی در تغییر رویکرد مصر نقش داشته اند، که در اینجا به برخی از آنها اشاره می شود:

۱. متغیرهای اقتصادی

مصر کشوری با بیش از ۱۰۴ میلیون نفر جمعیت است که بخشهای صنعت و کشاورزی آن از مشکل توسعه نیافتگی رنج می برد و بخش اعظم درآمدهای ارزی آن از محل بخش خدمات و گردشگری به دست می آید. در نتیجه همه‌گیری ویروس کرونا و بحران اوکراین دو بحران جدی بودند که اقتصاد بیمار مصر را به طوراساسیتحت تأثیر قرار دادند؛ همه‌گیری ویروس کرونا، سبب شد تا درآمد حاصل از گردشگری مصر کاهش بی‌سابقه‌ای پیدا کند. همچنین وقوع جنگ روسیه و اوکراین که حدود ۳۰ درصد از گندم جهان را تأمین می‌کنند مصر را به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده گندم در شرایط دشواری قرارداده است. بر این اساس به نظر می رسد جذب سرمایه‌های خارجی و گردشگران بیشتر، از جمله راهکارهایی هستند کهمی توانند اقتصاد مصر را از سقوط نجات ‌دهند. بنابراین توسعه روابط با کشورهای حوزه خلیج‌فارس از جمله ایران در دستور کار این کشور قرار گرفته است.

۲. متغیرهای سیاسی- امنیتی

در طی بیش از چهل سال گذشته، مسائلی همچون قضیه فلسطین و پیمان کمپ دیوید در سطح منطقه ای و همچنین نگاه متفاوت دو کشور به ساختار حاکم بر نظام بین الملل و شرایط آنو نحوه برخورد با قدرت های بزرگ (غربگرایی مصر در برابر غرب ستیزی نسبی ایران) در سطح بین المللی؛ از جمله عواملی بوده اند که سببواگراییبین دو کشور گردیده اند. هر چند در مقطع کنونی نیز بسیاری از این اختلافات پابرجا بوده و حتی به واسطه افزایش تنشها بین ایران و اسرائیل و معلق شدن طولانی مدت برجام، تشدید نیز گردیده اند، اما بهبود روابط عربستان سعودی با ایران، این گزینه را پیش روی مقامات مصرگذاشت که با وجود اختلاف بر سر مسائل منطقه ای و بین المللی، می توان به توسعه و بهبود روابط پرداخت و بر نقاط اشتراکی که برای حل و فصل مسائل منطقه لازم است، تمرکز کرد. ضمن اینکه با وجود ادعاهای تاریخی مصر برای رهبری جهان اسلام، این کشور سالهاست از این آرمان خود فاصله گرفته و به ایفای یک نقش حاشیه ای بسنده کرده است. در طی این سالها، این عربستان سعودی بوده که به عنوان پدرخوانده کشورهای عربی به ایفای نقش پرداخته و رهبر واقعی جهان عرب بوده است؛ در نتیجهمصر برای حفظ موقعیت و جایگاه نسبی خود در جهان عرب و اسلام، می کوشد از حرکتهای تک روانه و خلاف جهت عربستان پرهیز کند.

۳. متغیرهای ژئوپلیتیکی

ایران و مصر در دو سوی منطقه خاورمیانه، دو کشور مهم منطقه ای به شمار می روند که ویژگی های متعددی آن دو را به یکدیگر شبیه ساخته است؛ نقش بی بدیل ایران در خلیج فارس، آسیای میانه و قفقاز و نقش بی بدیل مصر در دریای سرخ، مدیترانه وشمال آفریقا. بر این اساس، ایران و مصر با برخورداری از جایگاه ژئوپلیتیک ویژه در منطقه خاورمیانه، نقش مهمی در امنیت این منطقه ایفا می کنند، به طوری که حوزه نفوذ و عمق استراتژیک این دو کشور محدود به مرزهایشان نمی شود.

در نتیجه،از زمان جمال عبدالناصر تاکنون، ملاحظات امنیتی مصر اقتضا می‌کرده که این کشور به سوی شرق روی آورد و همواره یکی از مبانی سیاست خارجی مصر تمرکز بر منطقه ای از جهان عرب بوده که از آن با اصطلاح «مشرق عربی» نام برده می‌شود. این منطقه جغرافیایی تمامی کشورهای عراق، سوریه، اردن، لبنان، فلسطین و شش کشور حاشیه خلیج فارس را شامل می شود. دولت مصر به خوبی بر این نکته واقف است که منطقه خلیج فارس، منطقه نفوذ ایران است، از این رو این کشور برای حفظ منافع اقتصادی، سیاسی و اشتراکات فرهنگی و مذهبی خود در منطقه خلیج فارس، به دنبال حضور مؤثرتر در این منطقه و ارتباط گیری با همه کشورهای آن می باشد. از سوی دیگر، از آنجا که ایران و مصر در منطقة خاورمیانه بر دو تنگة استراتژیک جهان تسلط دارند، شکاف میان این دو کشور، موجب کاهش اقتدار کارکردی این منطقه ژئوپلتیک خواهد شد؛ از این رو طبیعی است که طرفین به دنبال چارچوبی مشترک برای توسعه روابط دو جانبه باشند.

۴. بازگشت سوریه به آغوش جهان عرب

هر چند دولت مصر در ابتدای شکل گیری بحران سوریه، از معارضان سوری حمایت می‌کرد و موضعی مخالف جمهوری اسلامی ایران اتخاد نمود، اما حال با گذشت بیش از ۱۲ سال از این بحران و پابرجا ماندن حکومت اسد در این کشور و بازپذیرش سوریه در اتحادیه عرب، مقامات مصری تصور می کنند آنها نیز باید همچون سایر همتایانش در جهان عرب به اشتباه تحلیلی خود در زمینه آینده سوریه اقرار نموده وراه دوستی با این کشور و همپیمانانش از جمله ایران را در پیش بگیرند.

۵. متغیرهای فرهنگی- تمدنی

ایران و مصر دو کشور تاریخ ساز و تمدن ساز در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا هستند.بدون تردید این دو کشور از دیرباز به عنوان دو ابرقدرت فرهنگی در تاریخ بشریت مطرح بودند؛ آثار و شواهد نخستین ارتباطات جدی میان دو تمدن بزرگ دنیای باستان،یعنی ایران و مصر،در ابتدای نیمه دوم هزاره اول ق.م و در زمان حکومت هخامنشینان در ایران مشهود است. در عصر حاضر نیز هر دو کشور در صدد احیای جایگاه تمدنی- فرهنگی سابق خود هستند و این امر انگیزه ای برای توسعه همکاریها در آنها ایجاد می کند.ضمن اینکه روابط حسنه این دو کشور در جهان اسلام به عنوان دو بازیگر بزرگ و مهم، همواره حائز اهمیت بوده است و از این رو، ارتقای روابط بین دو کشور، منافع گسترده ای برای منطقه، دو ملت، جهان اسلام و حوزه تمدن اسلامیخواهد داشت.

بر این اساس به نظر می رسد هر چند سطح اختلافات موجود بین ایران و مصر در مقطع کنونی تفاوت چندانی نکرده، اما تغییر جو دیپلماتیک حاکم بر منطقه پس از بهبود روابط ایران و عربستان و مهیا شدن شرایط برای شکل گیری فضای همکاری و نوعی نظم امنیتی جدید، دولت مصر را ترغیب کرده که از رقبای منطقه ای خود عقب نماند و بکوشد در تحولات منطقه ای جدید، سهمی درخور داشته باشد؛ سهمی که هم یادآور داعیه های این کشور برای ایفای نقش جدی در جهان اسلام باشد و هم بتواند گوشه ای از بحرانهای داخلی این کشور را برطرف کرده و سامان دهد.

۳۱۱۳۱۱

کد خبر 1767154

منبع: خبرآنلاین

کلیدواژه: محمد مهدی مظاهری ایران و مصر ایران و مصر بهبود روابط بر این اساس دو کشور جهان اسلام خلیج فارس منطقه ای جهان عرب

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.khabaronline.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «خبرآنلاین» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۷۷۶۹۶۶۶ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۵۷۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

واکنش روسیه به اقدام خصمانه کشورهای بالتیک برای قطع روابط

به گزارش خبرآنلاین «ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه تاکید کرد کشورهای حوزه بالتیک شامل لیتوانی، لتونی و استونی که از اعضای ناتو هستند با در پیش گرفتن مواضع خصمانه باعث قطع بیشتر روابط خود با مسکو شدند.

زاخارووا در مصاحبه با خبرگزاری «نووستی» خاطرنشان کرد: «دولت‌های ویلنیوس،‌ ریگا و تالین (پایتخت سه کشور لیتوانی، لتونی و استونی) به دلیل اتخاذ خط مشی خصمانه علنی باعث قطع شدن روابطشان با روسیه در سطوح بین‌دولتی، بین سازمانی، منطقه‌ای و ناحیه‌ای شدند.»

به نقل از ایسنا زاخارووا به آنها هشدار داد که مسکو با اتخاذ تدابیر نامتقارنی به خصومت آنها پاسخ خواهد داد اما توضیح بیشتری در این مورد نداد.

او بیان کرد: «ما با تدابیر نامتقارن به اقدامات خصمانه کشورهای بالتیک، در درجه اول در حوزه‌های اقتصادی و حمل و نقل پاسخ خواهیم داد.»

«دیمیتری مدودف»، معاون رئیس شورای امنیت روسیه و نخست وزیر اسبق این کشور سال گذشته میلادی اعلام کرد کشورهای حوزه بالتیک به روسیه تعلق دارند و از مشاهده عملیات نظامی ویژه مسکو در اوکراین به وحشت افتاده‌اند.

تالین و ویلنیوس هفته گذشته روسیه را به مداخله در ترافیک هوایی در منطقه متهم کردند.

ناتو نیز روز پنجشنبه مدعی شد روسیه دست به جنگ «ترکیبی» در منطقه و کلیت اروپا زده است.

روسیه در ماه فوریه «کایا کالاس»، نخست وزیر استونی و همین طور وزیر فرهنگ لیتوانی و نمایندگان پارلمان سابق لتونی را به اتهام تخریب بناهای متعلق به دوران شوروی سابق در فهرست افراد تحت تعقیب قرار داد.

حامیان این اقدام در این سه کشور مدعی شدند که این بناها یادآور دردناک دوران اشغال شدن از سوی شوروی سابق بوده و باید به منظور همبستگی نشان دادن با کی‌یف حذف شوند.

311311

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید. کد خبر 1903375

دیگر خبرها

  • اقلیم کردستان: روابط تاریخی ما را به ایران پیوند داده است
  • واکنش روسیه به اقدام خصمانه کشورهای بالتیک برای قطع روابط
  • لیتیوم را خام‌فروشی نمی‌کنیم / لیتیوم می‌تواند صنعت استان را به نحو چشمگیری ارتقا دهد
  • وزیر خارجه: قطع روابط با اسرائیل در توقف نسل کشی مهم است
  • توافقاتی بر سر حرکتی جمعی برای برون رفت از وضعیت کنونی در غزه
  • حوضه خلیج فارس یکی از آلوده‌ترین پهنه‌های آبی در جهان است/ اولویت دیپلماسی زیست‌محیطی خلیج فارس
  • عباس آخوندی: هر طرحی که در منطقه بر مبنای حذف قدرت‌های جهانی ارائه شود، از همان ابتدا با شکست مواجه خواهد شد
  • آشتی با مفهوم جدید هوش (فیلم)
  • تثبیت جایگاه ایران در منطقه پس از «وعده صادق»
  • اعراب می‌توانند از جنگ تهران و تل آویو جلوگیری کنند؟